Εκτείνεται στη χρηματοδότηση, στα εξαρτήματα, στη μεταφορά υλικού και σε υποδομές που επιτρέπουν την άρνηση ευθύνης.
Το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ έχει επιβάλει κυρώσεις σε πρόσωπα, εταιρείες και εμπορικούς κόμβους με έδρα την Τουρκία που συνδέονται με το Ιράν και με προγράμματα που σχετίζονται με τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης, το ιρανικό πρόγραμμα drones, το πυραυλικό του σύστημα και τα δίκτυα αμυντικών προμηθειών.
Δεν πρόκειται για διαρροή, πρόκειται για υποδομή.
Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών έχει περιγράψει οίκο συναλλάγματος με έδρα την Τουρκία που φέρεται να διακίνησε πάνω από ένα δισεκατομμύριο δολάρια και ευρώ για λογαριασμό των Φρουρών και του ιρανικού υπουργείου Άμυνας.
Μεταγενέστερες κυρώσεις αφορούσαν δίκτυα με τουρκικές διασυνδέσεις που υποστήριζαν μυστικές αεροπορικές μεταφορές, προμήθεια εξαρτημάτων για drones, πηγές πυραυλικού εξοπλισμού και χρηματοδοτικές οδούς προς όφελος της Δύναμης Quds και της Hezbollah.
Νεότερα μέτρα έδειξαν δρώντες με βάση το Ιράν και την Τουρκία να προμηθεύονται από την Κίνα συστατικά για πυραυλικά καύσιμα.
Το Reuters ανέφερε επίσης κυρώσεις κατά εταιρείας με έδρα την Τουρκία που κατηγορείται ότι βοήθησε στη λαθραία μεταφορά προηγμένης αμερικανικής τεχνολογίας στο Ιράν μέσω δικτύου προμηθειών.
Το πλέγμα των πληρεξουσίων (proxy) αντικατοπτρίζει αυτή τη δομή.
Η ηγεσία της Hamas δραστηριοποιείται από την Τουρκία υπό πολιτική κάλυψη, σε συντονισμό με τη Doha, ενώ η Τεχεράνη χρηματοδοτεί και εξοπλίζει τον άξονα.
Δεν υπάρχει επικάλυψη ρόλων. Καταμερισμός εργασίας: καταφύγιο στην Άγκυρα και τη Doha • όπλα και δόγμα κλιμάκωσης στην Τεχεράνη.
Το μοντέλο επεκτείνεται και στους Houthis. Η Τεχεράνη παρέχει στήριξη και την αρχιτεκτονική των πυραυλικών συστημάτων.
Η Τουρκία λειτουργεί ως διάδρομος προμηθειών και χρηματοδότησης. Δύο διευθύνσεις. Μία εφοδιαστική αλυσίδα.
Η Hezbollah συμπληρώνει τον άξονα. Καθώς ο χερσαίος διάδρομος του Ιράν περιορίστηκε, η Τουρκία κατέστη επιτρεπτικός κόμβος για χρηματοδότηση, διαμετακόμιση και πολιτική διασύνδεση.
Η Κύπρος δεν είναι πλέον περιφερειακή υπόθεση.
Αυτή την εβδομάδα, μη επανδρωμένο αεροσκάφος μίας κατεύθυνσης, που αποδόθηκε στην Doha, έπληξε τη βάση της RAF στο Ακρωτήρι της Κύπρου, εγκατάσταση γειτνιάζουσα με την ΕΕ.
Ο πόλεμος έχει διασχίσει τη Μεσόγειο. Το μοτίβο αυτό δεν είναι νέο. Η ισραηλινή ανησυχία για την πορεία της Τουρκίας προϋπήρχε του τρέχοντος πολέμου.
Το 2010, ο τότε υπουργός Άμυνας του Ισραήλ, Ehud Barak, προειδοποίησε ότι οι τουρκικές μυστικές υπηρεσίες υπό τον Hakan Fidan θα μπορούσαν να διαβιβάσουν ευαίσθητο ισραηλινό υλικό στο Ιράν.
Το 2013, η Washington Post ανέφερε ότι η Τουρκία είχε αποκαλύψει ισραηλινό δίκτυο πληροφοριοδοτών εντός του Ιράν• το δημοσίευμα αμφισβητήθηκε.
Η δυσπιστία που αποκάλυψε, όχι. Η Άγκυρα δεν είναι ούτε υποτελής ούτε πληρεξούσιος. Ενεργεί κατ’ επιλογήν, σημειώνει ο Shay Gal.
Κατά καιρούς έχει κινηθεί και κατά ιρανικών δραστηριοτήτων στο έδαφός της. Ισραηλινοί αξιωματούχοι απέδωσαν στην Τουρκία το 2022 συμβολή στην αποτροπή φερόμενης ιρανικής συνωμοσίας στην Κωνσταντινούπολη.
Τον Ιανουάριο του 2026, οι τουρκικές αρχές συνέλαβαν υπόπτους που κατηγορήθηκαν ότι εργάζονταν για το Ιράν και παρακολουθούσαν τη νατοϊκή αεροπορική βάση του Incirlik.
Τα στοιχεία αυτά δεν αναιρούν το μοτίβο• το οριοθετούν. Η Τουρκία λειτουργεί ως βαλβίδα, ανοίγοντας ή περιορίζοντας διαύλους ανάλογα με τις προτεραιότητές της, αφήνοντας στο Ιράν αξιοποιήσιμο χώρο.
Η ίδια επιλεκτικότητα χαρακτηρίζει και τη διαχείριση από την Άγκυρα της ισραηλινής δραστηριότητας πληροφοριών.
Οι τουρκικές αρχές συνέλαβαν και άσκησαν διώξεις σε υπόπτους που κατηγορήθηκαν ότι εργάζονταν για τη Mossad εναντίον παλαιστινιακών στόχων εντός Τουρκίας.
Οι νομικές λεπτομέρειες είναι δευτερεύουσες.
Το στρατηγικό μήνυμα ήταν σαφές: η Άγκυρα περιορίζει την ισραηλινή μυστική εμβέλεια, ενώ παραμένει προσηλωμένη στην αποτροπή κατάρρευσης του ιρανικού καθεστώτος.
Αυτή η ασυμμετρία καθορίζει το επιχειρησιακό περιβάλλον.
Η έκθεση αυτή υφίσταται επειδή η Δύση συγχέει τη συμμετοχή σε συμμαχία με τη στρατηγική ευθυγράμμιση.
Θεωρήθηκε ότι η ιδιότητα μέλους στο ΝΑΤΟ διασφάλιζε σύγκλιση απειλών. Δεν τη διασφαλίζει.
Για την Άγκυρα, το Ιράν είναι ανταγωνιστής, γείτονας, εμπορικός εταίρος, ενεργειακός συνομιλητής, παράγοντας στο κουρδικό ζήτημα και καθεστώς του οποίου η κατάρρευση θα έβλαπτε τα τουρκικά συμφέροντα.
Μόλις γίνει κατανοητή αυτή η ιεράρχηση, η αντίφαση εξαφανίζεται.
Η Τουρκία παραμένει εντός του ΝΑΤΟ, επαναπροσδιορίζοντας ταυτόχρονα την ευθυγράμμισή της και διατηρώντας τον χώρο ελιγμών του Ιράν.
Η πολιτική οφείλει να αντιμετωπίσει τη δομική πραγματικότητα.
Απαιτείται αυστηρότερος διαχωρισμός πληροφοριών, αυστηρότερος έλεγχος των δικτύων προμηθειών, ναυτιλίας, χρηματοδότησης και αερομεταφορών με βάση την Τουρκία, επιθετική επιβολή των ελέγχων τελικού χρήστη και αναγνώριση ότι η πρόσβαση αποτελεί στρατηγικό νόμισμα.
Η στάση της Τουρκίας είναι συστημική: διατηρεί τις συνθήκες υπό τις οποίες η Τεχεράνη μπορεί να ακούει, να κινείται, να προμηθεύεται, να διαδρομοποιεί, να προετοιμάζεται και να αντέχει.
Η Δύση θα πρέπει να πάψει να ρωτά αν η Τουρκία είναι με το Ιράν. Αυτό είναι το λάθος ερώτημα.
Το σωστό είναι το εξής: πόσο από την ανθεκτικότητα του Ιράν στηρίζεται από έναν σύμμαχο του ΝΑΤΟ που έχει τελειοποιήσει τη στρατηγική δυαδικότητα; διερωτάται ο αναλυτής καταλήγοντας.
