Κωνσταντινούπολη, 1910 Οι πόλεις δεν ανήκουν μόνο στους ανθρώπους αλλά και στα ζώα τους

 

Κωνσταντινούπολη, 1910. Περισσότεροι από 80.000 αδέσποτοι σκύλοι οδηγήθηκαν στην Οξειά -ακατοίκητο νησί στον κόλπο του Μαρμαρά- και εγκαταλείφθηκαν εκεί, να πεθάνουν. «Αυτό το γεγονός δείχνει με τον πιο ωμό τρόπο πώς μια πόλη μπορεί να μετατρέψει τα αδέσποτα σε “αστικό πρόβλημα” και να θεωρήσει την απομάκρυνσή τους ως αποδεκτή λύση. Δεν επρόκειτο απλώς για ξέσπασμα σκληρότητας, ήταν πολιτική πράξη: μια απόφαση για το ποια είδη ζωής μπορούν να παραμένουν ορατά στην πόλη και ποια πρέπει να βγουν εκτός του οπτικού μας πεδίου», λέει στην «Κ» η Τουρκάλα ακαδημαϊκός και υπέρμαχος των δικαιωμάτων των ζώων Μινέ Γιλντιρίμ. Η συνέντευξή της, ενόψει της αυριανής της ομιλίας στο ΕΜΣΤ, στο πρώτο σχόλιο. Και η συγκλονιστική φωτό αυθεντική του 1910, επιχρωματισμένη μέσω ΑΙ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ EMST Athens
Η Τουρκάλα ακαδημαϊκός και υπέρμαχος των δικαιωμάτων των ζώων, η οποία ανασυνθέτει το ιστορικό και πολιτικό πλαίσιο εντός του οποίου «εγγράφονται» οι ζωές των αδέσποτων της Κωνσταντινούπολης από τις αρχές του εικοστού αιώνα έως τις μέρες μας, μιλά στην «Κ»Κωνσταντινούπολη, 1910. Περισσότεροι από 80.000 αδέσποτοι σκύλοι οδηγούνται στην Οξειά -νησάκι στον κόλπο του Μαρμαρά- και εγκαταλείπονται στη μοίρα τους. «Αυτό το γεγονός δείχνει με τον πιο ωμό τρόπο πώς μια πόλη μπορεί να μετατρέψει τα αδέσποτα σε “αστικό πρόβλημα” και να θεωρήσει την απομάκρυνσή τους ως αποδεκτή λύση. Δεν επρόκειτο απλώς για ξέσπασμα σκληρότητας, ήταν πολιτική πράξη: μια απόφαση για το ποια είδη ζωής μπορούν να παραμένουν ορατά στην πόλη και ποια πρέπει να βγουν εκτός του οπτικού μας πεδίου. Μόλις οι σκύλοι μεταφέρθηκαν στο νησί, ο πόνος τους δεν ήταν πια στους δρόμους, δεν διατάρασσε την καθημερινότητα των κατοίκων, ήταν πιο εύκολο να αγνοηθεί και να ξεχαστεί», λέει στην «Κ» η Μινέ Γιλντιρίμ.Με αφετηρία αυτήτην ζοφερή ιστορία, η Τουρκάλα ακαδημαϊκός και υπέρμαχος των δικαιωμάτων τωνζώων, ανασυνθέτει εδώ και χρόνια το ιστορικό και πολιτικό πλαίσιο εντός του οποίου «εγγράφονται» οι ζωές των αδέσποτων της Πόλης από τις αρχές του εικοστού αιώνα ως τις μέρες μας, στο πρότζεκτ της με τίτλο «Μεταξύ Φροντίδας και Βίας».

Αυτό το θέμα θα έχει και η ομιλία της, 

την Πέμπτη 29/1, στις 19:00,στο ΕΜΣΤ, 

στο πλαίσιο της έκθεσης «Why Look at Animals? 

–Δικαιοσύνη για τη μη ανθρώπινη ζωή». 

(Είσοδος ελεύθερη.Απαραίτητη η προκράτηση θέσης.)

– Φροντίδα και βία. Πώς συναντώνται στο έργο σας;

– Με τον όρο «φροντίδα» εννοώ οτιδήποτε κρατά τους αδέσποτους σκύλους ζωντανούς και κοινωνικά παρόντες στην πόλη: το τάισμα, την περίθαλψη, τη δημιουργία μιας άτυπης ζώνης προστασίας γύρω τους. «Βία» είναι για μένα κάτι παραπάνω από την μεμονωμένη κακοποίηση· παράγεται επίσης μέσω πολιτικών και πρακτικών -θανατώσεις, απομακρύνσεις κ.ο.κ.- που υλοποιούνται στο όνομα της τάξης, της διαφύλαξης της δημόσιας υγείας και της ασφάλειας. Οι σκύλοι αντιμετωπίζονται, λοιπόν, άλλοτε ως αστικοί συγκάτοικοι και άλλοτε ως αναλώσιμη ύλη που διαταράσσει την εικόνα μιας σύγχρονης πόλης.

– Υπάρχει πρόοδος στην προστασία των ζώων;

– Θετικές αλλαγές έχουν γίνει στην ορατότητα, την αλληλεγγύη και τις καθημερινές δεξιότητες συνύπαρξης των κατοίκων με τα αδέσποτα. Ομως ο αγώνας συνεχίζεται, γιατί η πόλη εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τους αδέσποτους σκύλους ως πρόβλημα προς διαχείριση και όχι ως συγκάτοικους που δικαιούνται χώρο και προστασία. Η φροντίδα τους παραμένει σε μεγάλο βαθμό εθελοντική και αυτοσχέδια, ενώ η βία και η αδιαφορία συνήθως οργανώνονται γραφειοκρατικά.

– Τι θα μπορούσε να διδαχθεί το ελληνικό κοινό από το «Between Care and Violence»;

– Θα ήθελα να το δει ως πρόσκληση σε αλληλεγγύη. Η Αθήνα έχει βαθιά κουλτούρα συνύπαρξης με ζώα. Το μήνυμα, λοιπόν, είναι διπλό: αυτή η συνύπαρξη αξίζει να προστατευθεί ως συλλογικό επίτευγμα και πρέπει να παραμένουμε σε εγρήγορση απέναντι στο πώς η θεσμική βία απέναντι στα ζώα κανονικοποιείται στο όνομα της τάξης, της διαφύλαξης της δημόσιας υγείας και της ασφάλειας.

– Πού βρίσκονται οι ρίζες της ευαισθησίας σας για τα αδέσποτα ζώα;

– Αν και από παιδί αγαπούσα τα ζώα, ευαισθητοποιήθηκα περισσότερο στα φοιτητικά μου χρόνια. Τότε χάθηκε η πρώτη μου γάτα, η Fındık (Φουντούκι). Η αναζήτησή της με έκανε να σκεφτώ πώς ζουν τα αδέσποτα στην πόλη, πού πηγαίνουν, ποιος τα βλέπει, ποιος τα βοηθά, ποιος τους κάνει κακό. Αυτά τα ερωτήματα αργότερα έγιναν η βάση της διδακτορικής μου έρευνας.

– Μπορείτε να μοιραστείτε μαζί μας μια προσωπική ιστορία ή στιγμιότυπο από αυτό το «ταξίδι»;

– Μια μέρα ένας αδέσποτος σκύλος με πλησίασε ήσυχα και ακούμπησε το κεφάλι του πάνω μου. Ηταν μια απλή χειρονομία εμπιστοσύνης, που όμως γεφύρωσε κάθε απόσταση. Με έκανε να καταλάβω ότι κάθε σχέση ξεκινά με τη φροντίδα και ότι ακόμα και ένα τέτοιο στιγμιαίο άγγιγμα γεννά ευθύνη.

– Σας έχει αλλάξει αυτό το πρότζεκτ ως άνθρωπο;

– Περπατώ αλλιώς. Παρατηρώ ποιο από τα ζώα που ζουν στην περιοχή μου είναι ακόμα εκεί και ποια λείπουν. Κουβαλώ φαγητό, αναζητώ νερό. Και η αντίληψή μου για την προστασία των μη ανθρώπινων πλασμάτων διευρύνθηκε: δεν αφορά μόνο τη διάσωση συγκεκριμένων ζώων, αλλά την αμφισβήτηση των δομών και των αφηγημάτων που νομιμοποιούν την αναλωσιμότητά τους.

– Αν μπορούσατε να μιλήσετε στους σκύλους που παρουσιάζονται στο αρχείο σας, τι θα τους λέγατε;

Remaining Time -0:00

 

– Οι ζωές σας είχαν σημασία. Εσείς δεν ήσασταν ποτέ το πρόβλημα. Ανήκατε στους δρόμους που περπατήσατε. Λυπάμαι για όσα σας κάναμε. Να ξέρετε, όμως, ότι πολλοί άνθρωποι σας είδαν, σας αγάπησαν, σας υπερασπίστηκαν. Και ότι εξακολουθούμε να παλεύουμε για πόλεις όπου θα μπορείτε να ζείτε χωρίς φόβο, όπου η φροντίδα σας δεν θα αποτελεί εξαίρεση