Η Τουρκία δεν είναι ουδέτερη σε αυτόν τον πόλεμο. Διευκολύνει το Ιράν

 

Αποκάλυψη Ισραηλινού αναλυτή: Η Τουρκία «καρφώνει» το ΝΑΤΟ στο Ιράν - Έτσι σπάει ο Erdogan τις κυρώσεις
Σύμφωνα με την ανάλυση του Shay Gal που δημοσιεύεται στην ισραηλινή εφημερίδα Israel Hayom, «η Τουρκία δεν είναι ουδέτερη σε αυτόν τον πόλεμο. Διευκολύνει το Ιράν».

Σε μια συγκλονιστική αποκάλυψη που μπορεί να τινάξει στον αέρα τη συνοχή της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας προχωρά ο γνωστός αναλυτής και πρώην διευθυντής εξωτερικών σχέσεων της Israel Aerospace Industries (IAI), Shay Gal…
Όπως λέει, η Τουρκία εμφανίζεται πλέον ως ο «δούρειος ίππος» της Τεχεράνης εντός του δυτικού συστήματος ασφαλείας.
Ενώ η Μέση Ανατολή φλέγεται, σημειώνει ο αναλυτής, η Άγκυρα εγκαταλείπει το προσωπείο της ουδετερότητας και μετατρέπεται σε έναν στρατηγικό εταίρο του Ιράν, παρέχοντας κρίσιμες επιχειρησιακές πληροφορίες και πολιτική κάλυψη που θέτουν σε άμεσο κίνδυνο ευρωπαϊκούς στόχους.
Ειδικότερα, σύμφωνα με την ανάλυση του Shay Gal που δημοσιεύεται στην ισραηλινή εφημερίδα Israel Hayom, «η Τουρκία δεν είναι ουδέτερη σε αυτόν τον πόλεμο. Διευκολύνει το Ιράν».
Ο ρόλος της Άγκυρας είναι συστημικός: παρέχει πολιτική κάλυψη, προειδοποιήσεις, εμπορικές διόδους και αξιοποιεί τη θέση της εντός συμμαχιών, τις οποίες η Δύση εξακολουθεί να αντιμετωπίζει ως ακίνδυνες.
Καθώς οι επιθέσεις εντείνονται, ο Πρόεδρος Recep Tayyip Erdoğan καταδικάζει δημόσια την εκστρατεία, ευθυγραμμίζεται ρητορικά με την Τεχεράνη, απορρίπτει την πίεση προς το καθεστώς και διατηρεί ανοικτά τα κανάλια που το στηρίζουν.
Η Τουρκία προετοιμάζεται για πιθανή αποσταθεροποίηση στην περιοχή, διαφυλάσσοντας το στρατηγικό βάθος του Ιράν.

Πρόκειται για στήριξη εν καιρώ πολέμου. Η στάση αυτή δεν είναι επικοινωνιακό τέχνασμα.

Αντανακλά βαθύτερο υπολογισμό: η Άγκυρα δεν χρειάζεται να νικήσει το Ιράν• χρειάζεται να αντέξει το ιρανικό καθεστώς.

Μια αποσταθεροποιημένη ή διαλυμένη ιρανική κρατική δομή θα σήμαινε κύματα προσφύγων, ενεργειακές αναταράξεις, σοκ στις αγορές και κενό ισχύος που θα μπορούσαν να εκμεταλλευθούν κουρδικοί ένοπλοι δρώντες σε πολλαπλά σύνορα.

Η εκτίμηση αυτή είναι διαχρονική: στο συγκεκριμένο ζήτημα, η τουρκική πολιτική καθοδηγείται λιγότερο από συναισθηματισμούς και περισσότερο από τη λογική της διατήρησης του καθεστώτος.

Το Ιράν είναι ανταγωνιστής. Είναι όμως και ένα καθεστώς που η Άγκυρα επιδιώκει να διατηρηθεί.

Η δυτική παραδοχή αστοχεί. Η Τουρκία δεν είναι φανερός σύμμαχος του Ιράν. Είναι κάτι πιο σύνθετο — και δυνητικά πιο επικίνδυνο.

Δρώντας εντός του δυτικού συστήματος ασφαλείας, η Άγκυρα λειτουργεί ως στρατηγικός διευκολυντής της Τεχεράνης. Αυτή είναι η επιχειρησιακή πραγματικότητα.

Το σαφέστερο παράδειγμα καταγράφηκε τον Ιανουάριο του 2026.

Το Reuters μετέδωσε ότι η Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών της Τουρκίας (MIT) προειδοποίησε τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης για Κούρδους μαχητές που επιδίωκαν να περάσουν από το Ιράκ σε ιρανικό έδαφος.

Αυτό δεν συνιστά διπλωματία. Πρόκειται για έγκαιρη διαβίβαση επιχειρησιακής πληροφορίας από κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ σε καθεστώς που βρίσκεται σε αντιπαράθεση με το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Το ζήτημα του PKK λειτουργεί ως πρόσχημα. Το κανάλι παραμένει ενεργό.

Η Τουρκία απέδειξε ότι, όταν το κρίνει απαραίτητο, διοχετεύει αξιοποιήσιμες προειδοποιήσεις στον επιχειρησιακό κύκλο του Ιράν.

Και δεν πρόκειται για μεμονωμένο περιστατικό.

Το 2017, Τούρκοι και Ιρανοί αξιωματούχοι συζήτησαν την επέκταση στρατιωτικής και πληροφοριακής συνεργασίας, κυρίως με επίκεντρο το κουρδικό ζήτημα.

Ο Erdoğan μίλησε τότε για κοινή δράση κατά Κούρδων μαχητών.

Το μοτίβο είναι σαφές: κοινά κανάλια, λειτουργική εμπιστοσύνη, τακτικές επαφές και προηγούμενο συνεργασίας μεταξύ τουρκικών θεσμών και ιρανικών κέντρων ισχύος.

Η απόλυτη ευθυγράμμιση δεν είναι αναγκαία. Η επιλεκτική σύγκλιση αρκεί. Η άμεση μεταφορά πληροφοριών δεν είναι το κύριο ζήτημα.

Η δομική πραγματικότητα είναι ότι η Τουρκία λειτουργεί εντός των δυτικών μηχανισμών συλλογής πληροφοριών, χαρτογράφησης απειλών και επιχειρησιακού ρυθμού, διατηρώντας ταυτόχρονα επιλεκτική συνεργασία πληροφοριών με την Τεχεράνη όταν το απαιτούν τα συμφέροντά της.

Στον κόσμο των πληροφοριών, η εγγύτητα είναι ισχύς. Το πεδίο της αεράμυνας καθιστά την έκθεση ακόμη πιο εμφανή.

Ο στόλος AWACS του ΝΑΤΟ αποτελεί βασικό πυλώνα του συστήματος πληροφοριών, επιτήρησης και αναγνώρισης (ISR) της Συμμαχίας, μεταδίδοντας σχεδόν σε πραγματικό χρόνο δεδομένα σε αεροπορικές, ναυτικές και χερσαίες δυνάμεις.

Η Τουρκία φιλοξενεί προωθημένη βάση επιχειρήσεων στο Konya.

Οι πτήσεις επιτήρησης του ΝΑΤΟ από τουρκικό έδαφος φέρονται να έχουν μετατοπιστεί από τη Ρωσία προς το Ιράν, με αυξημένο ρυθμό δραστηριότητας πάνω από ιρανική επικράτεια.

Το ζήτημα έγκειται στην εγγύτητα και την πρόσβαση. Μια νατοϊκή πλατφόρμα έχει προειδοποιήσει ιρανικά όργανα ασφαλείας και έχει διατηρήσει πολλαπλά κανάλια προς το ιρανικό σύστημα. Πρόκειται για σχεδιασμένη επιλογή.

Tουρκικός διάδρομος

Σύμφωνα με τον Shay Gal, ο τουρκικός διάδρομος προς την Τεχεράνη δεν περιορίζεται στις πληροφορίες.

Εκτείνεται στη χρηματοδότηση, στα εξαρτήματα, στη μεταφορά υλικού και σε υποδομές που επιτρέπουν την άρνηση ευθύνης.

Το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ έχει επιβάλει κυρώσεις σε πρόσωπα, εταιρείες και εμπορικούς κόμβους με έδρα την Τουρκία που συνδέονται με το Ιράν και με προγράμματα που σχετίζονται με τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης, το ιρανικό πρόγραμμα drones, το πυραυλικό του σύστημα και τα δίκτυα αμυντικών προμηθειών.

Δεν πρόκειται για διαρροή, πρόκειται για υποδομή.

Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών έχει περιγράψει οίκο συναλλάγματος με έδρα την Τουρκία που φέρεται να διακίνησε πάνω από ένα δισεκατομμύριο δολάρια και ευρώ για λογαριασμό των Φρουρών και του ιρανικού υπουργείου Άμυνας.

Μεταγενέστερες κυρώσεις αφορούσαν δίκτυα με τουρκικές διασυνδέσεις που υποστήριζαν μυστικές αεροπορικές μεταφορές, προμήθεια εξαρτημάτων για drones, πηγές πυραυλικού εξοπλισμού και χρηματοδοτικές οδούς προς όφελος της Δύναμης Quds και της Hezbollah.

Νεότερα μέτρα έδειξαν δρώντες με βάση το Ιράν και την Τουρκία να προμηθεύονται από την Κίνα συστατικά για πυραυλικά καύσιμα.

Το Reuters ανέφερε επίσης κυρώσεις κατά εταιρείας με έδρα την Τουρκία που κατηγορείται ότι βοήθησε στη λαθραία μεταφορά προηγμένης αμερικανικής τεχνολογίας στο Ιράν μέσω δικτύου προμηθειών.

Το πλέγμα των πληρεξουσίων (proxy) αντικατοπτρίζει αυτή τη δομή.

Η ηγεσία της Hamas δραστηριοποιείται από την Τουρκία υπό πολιτική κάλυψη, σε συντονισμό με τη Doha, ενώ η Τεχεράνη χρηματοδοτεί και εξοπλίζει τον άξονα.

Δεν υπάρχει επικάλυψη ρόλων. Καταμερισμός εργασίας: καταφύγιο στην Άγκυρα και τη Doha • όπλα και δόγμα κλιμάκωσης στην Τεχεράνη.

Το μοντέλο επεκτείνεται και στους Houthis. Η Τεχεράνη παρέχει στήριξη και την αρχιτεκτονική των πυραυλικών συστημάτων.

Η Τουρκία λειτουργεί ως διάδρομος προμηθειών και χρηματοδότησης. Δύο διευθύνσεις. Μία εφοδιαστική αλυσίδα.

Η Hezbollah συμπληρώνει τον άξονα. Καθώς ο χερσαίος διάδρομος του Ιράν περιορίστηκε, η Τουρκία κατέστη επιτρεπτικός κόμβος για χρηματοδότηση, διαμετακόμιση και πολιτική διασύνδεση.

Η Κύπρος δεν είναι πλέον περιφερειακή υπόθεση.

Αυτή την εβδομάδα, μη επανδρωμένο αεροσκάφος μίας κατεύθυνσης, που αποδόθηκε στην Doha, έπληξε τη βάση της RAF στο Ακρωτήρι της Κύπρου, εγκατάσταση γειτνιάζουσα με την ΕΕ.

Ο πόλεμος έχει διασχίσει τη Μεσόγειο. Το μοτίβο αυτό δεν είναι νέο. Η ισραηλινή ανησυχία για την πορεία της Τουρκίας προϋπήρχε του τρέχοντος πολέμου.

Το 2010, ο τότε υπουργός Άμυνας του Ισραήλ, Ehud Barak, προειδοποίησε ότι οι τουρκικές μυστικές υπηρεσίες υπό τον Hakan Fidan θα μπορούσαν να διαβιβάσουν ευαίσθητο ισραηλινό υλικό στο Ιράν.

Το 2013, η Washington Post ανέφερε ότι η Τουρκία είχε αποκαλύψει ισραηλινό δίκτυο πληροφοριοδοτών εντός του Ιράν• το δημοσίευμα αμφισβητήθηκε.

Η δυσπιστία που αποκάλυψε, όχι. Η Άγκυρα δεν είναι ούτε υποτελής ούτε πληρεξούσιος. Ενεργεί κατ’ επιλογήν, σημειώνει ο Shay Gal.

Κατά καιρούς έχει κινηθεί και κατά ιρανικών δραστηριοτήτων στο έδαφός της. Ισραηλινοί αξιωματούχοι απέδωσαν στην Τουρκία το 2022 συμβολή στην αποτροπή φερόμενης ιρανικής συνωμοσίας στην Κωνσταντινούπολη.

Τον Ιανουάριο του 2026, οι τουρκικές αρχές συνέλαβαν υπόπτους που κατηγορήθηκαν ότι εργάζονταν για το Ιράν και παρακολουθούσαν τη νατοϊκή αεροπορική βάση του Incirlik.

Τα στοιχεία αυτά δεν αναιρούν το μοτίβο• το οριοθετούν. Η Τουρκία λειτουργεί ως βαλβίδα, ανοίγοντας ή περιορίζοντας διαύλους ανάλογα με τις προτεραιότητές της, αφήνοντας στο Ιράν αξιοποιήσιμο χώρο.

Η ίδια επιλεκτικότητα χαρακτηρίζει και τη διαχείριση από την Άγκυρα της ισραηλινής δραστηριότητας πληροφοριών.

Οι τουρκικές αρχές συνέλαβαν και άσκησαν διώξεις σε υπόπτους που κατηγορήθηκαν ότι εργάζονταν για τη Mossad εναντίον παλαιστινιακών στόχων εντός Τουρκίας.

Οι νομικές λεπτομέρειες είναι δευτερεύουσες.

Το στρατηγικό μήνυμα ήταν σαφές: η Άγκυρα περιορίζει την ισραηλινή μυστική εμβέλεια, ενώ παραμένει προσηλωμένη στην αποτροπή κατάρρευσης του ιρανικού καθεστώτος.

Αυτή η ασυμμετρία καθορίζει το επιχειρησιακό περιβάλλον.

Η έκθεση αυτή υφίσταται επειδή η Δύση συγχέει τη συμμετοχή σε συμμαχία με τη στρατηγική ευθυγράμμιση.

Θεωρήθηκε ότι η ιδιότητα μέλους στο ΝΑΤΟ διασφάλιζε σύγκλιση απειλών. Δεν τη διασφαλίζει.

Για την Άγκυρα, το Ιράν είναι ανταγωνιστής, γείτονας, εμπορικός εταίρος, ενεργειακός συνομιλητής, παράγοντας στο κουρδικό ζήτημα και καθεστώς του οποίου η κατάρρευση θα έβλαπτε τα τουρκικά συμφέροντα.

Μόλις γίνει κατανοητή αυτή η ιεράρχηση, η αντίφαση εξαφανίζεται.

Η Τουρκία παραμένει εντός του ΝΑΤΟ, επαναπροσδιορίζοντας ταυτόχρονα την ευθυγράμμισή της και διατηρώντας τον χώρο ελιγμών του Ιράν.

Η πολιτική οφείλει να αντιμετωπίσει τη δομική πραγματικότητα.

Απαιτείται αυστηρότερος διαχωρισμός πληροφοριών, αυστηρότερος έλεγχος των δικτύων προμηθειών, ναυτιλίας, χρηματοδότησης και αερομεταφορών με βάση την Τουρκία, επιθετική επιβολή των ελέγχων τελικού χρήστη και αναγνώριση ότι η πρόσβαση αποτελεί στρατηγικό νόμισμα.

Η στάση της Τουρκίας είναι συστημική: διατηρεί τις συνθήκες υπό τις οποίες η Τεχεράνη μπορεί να ακούει, να κινείται, να προμηθεύεται, να διαδρομοποιεί, να προετοιμάζεται και να αντέχει.

Η Δύση θα πρέπει να πάψει να ρωτά αν η Τουρκία είναι με το Ιράν. Αυτό είναι το λάθος ερώτημα.

Το σωστό είναι το εξής: πόσο από την ανθεκτικότητα του Ιράν στηρίζεται από έναν σύμμαχο του ΝΑΤΟ που έχει τελειοποιήσει τη στρατηγική δυαδικότητα; διερωτάται ο αναλυτής καταλήγοντας.

 ΠΗΓΗ www.bankingnews.gr